دبیر علمی سمینار گردشگری و توسعه پایدار در سمینار گردشگری و توسعه پایدار به بیان الزامات اجتماعی توسعه گردشگری محور در مشهد پرداخت.

آرش قهرمان گفت: گردشگری به مثابه يک سازمان اجتماعی که عنصر کليدی آن مصرف است ؛ در نظر گرفته می شود. لذا موضوع گردشگری شناخت و حل تعارض منافع توليد کننده خدمات يا جامعه ميزبان و مصرف کننده خدمات ـ گردشگران ـ و صورت های گوناگون آن است .

وی افزود: فهم سازمان اجتماعی گردشگری در چهارچوب فهم مصرف امکان پذير است. اين مصرف الزاما و صرفا خدمات گردشگرانه برای گردشگران نيست . بلکه بخشی از آن خدماتی است که متوجه جامعه ميزبان و کنشگران کليدی آن در اين حوزه می شود. 

پژوهشگر پژوهشکده گردشگری جهادانشگاهی خراسان رضوی گفت: نقش دولت در اين ميان می تواند يک نقش ميانجی  برای حل بهينه اين تعارض باشد  . عملکرد دولت و مداخله در قالب ميانجيگری او در سطح محلی به نفع مصرف کنندگان و در سطح ملی حامی گروههای ذينفع در جامعه ميزبان بايد باشد.

وی افزود: در مدل سه سطحی راهبردی نويسنده  توسعه  شهریِ گردشگری محور ، جایگاه  دولت ، در تنظیم نقش و کارکرد مقصد  گردشگری  و ترسیم قواعد و قوانین  است .عملکرد دولت ، مداخله در قالب ميانجيگری او در سطح محلی به نفع مصرف کنندگان و در سطح ملی حامی گروههای ذينفع در جامعه ميزبان است.

قهرمان اظهار داشت: اگرچه آنچه در اقتصاد سياسی گردشگری بر سر آن بحث می شود بر هم کنش يا اثر برآيندی سه محور کنشگران سياسی ، گروههای ذينفع و ساختار های سياسی است . اما بايد بر اين نکته دقت داشت که هر مقصد گردشگری دارای ظرفيت های چند گانه  است . و ميزان حساسيت کنشگران ، تضارب منافع گروههای ذينفع و ظرفيت ساختار سياسی در مواجه با آن نقاط متفاوت است اقتصاد سیاسی گردشگریِ نقطه ای ، نوعی مفهوم سازی نویسنده است که سطح تحلیل آن از مقصد گردشگری به نقطه یا سایت گردشگری  تغییر می نماید تا توصیف روشن تری از بستر های برنامه ریزی گردشگری در مقصد گردشگری ارائه نماید.

پژوهشگر پژوهشکده گردشگری جهادانشگاهی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: بر اساس آنچه گذشت توسعه بهينه شهری مشهد در حوزه گردشگری و از منظر اقتصاد سياسی مستلزم شناسايي کارکرد و نقش سياسی شهرمشهد در مقياس ملی ، شناسايي گروههای ذينفع رسمی و غير رسمی ، وفاق جمعی در سطح گروهها بر برآورد هزينه های گردشگری شهری مشهد ، تعيين سهم سازمانها و نهاد ها از هزينه های مذکور ، باز تنظيم منافع گردشگری در گروههای ذينفع بر اساس ميزان هزينه کرد مستقيم و غير مستقيم  است که موارد مذکور در چهارچوب مديريت جامع  شهری  امکان پذير است.

آرش قهرمان  با بیان اینکه هزینه‌های گردشگری در مشهد به درستی برآورد نمی‌شود، گفت: باید ذی‌نفعان حوزه گردشگری مشخص شود و از طرفی هزینه‌هایی که صورت می‌گیرد نیز شفاف شود.

وی افزود: هم‌اکنون نهادها و سازمان‌های مختلفی مرتبط با گردشگری هستند، علاوه بر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، استانداری و شهرداری، حوزه علمیه، سپاه و دانشگاه از دیگر ذی‌نفعان این حوزه هستند که هر کدام مطالبات خود را دنبال می‌کنند. 

عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری جهادانشگاهی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: باید یک نهاد که ذی‌نفع نباشد و مرجعیت علمی و عملی لازم را داشته باشد به تقسیم کار در حوزه گردشگری بپردازد.