کتاب «پیاده‌روی اربعین: تأملات جامعه‌شناختی(مجموعه مقالات) به‌کوشش محسن حسام مظاهری منتشر شد.

به گزارش پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی دعوت شده‌ام به زیارت رنج‌آلود: ادراک و تجربه‌ زیسته‌ زائران پیاده‌ ایرانی در عراق (مورد مطالعه: پیاده‌روی اربعین، آذر۱۳۹۳، عراق) عنوان مقاله دکتر ندا رضوی زاده، عضو هیات علمی گروه پژوهشی جامعه شناسی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی است که در این مجموعه منتشر شده است.

 در قسمتی از مقدمه این کتاب آمده است: اگر بخواهیم مشخصه‌های جامعه‌ی شیعه در زمانه‌ی حاضر را برشمریم، بی‌شک یکی از مشخصه‌ها «فربهی بُعد مناسکی» آن‌ است. در یکی دو دهه‌ی اخیر، آیین‌ها و مناسک جدیدی در جامعه‌ی شیعه ظهور کرده و با روندی شتابان رشد کرده‌اند که اغلب سابقه‌ای در ادوار پیشین نداشتند یا حداقل به‌صورت امروزی‌شان آیینی فراگیر محسوب نمی‌شدند. یکی از این آیین‌ها، «پیاده‌روی اربعین» است؛ آیینی که قدمت آن حدوداً به میانه‌ی قرن 13 هجری می‌رسد و تا همین چند سال پیش آیینی نوعاً مخصوص شیعیان عراق و محدود به ایشان به‌شمار می‌رفت، اما امروزه به یکی از آیین‌های فراگیر شیعیان تبدیل شده است. این توسعه، خصوصاً در بین شیعیان ایرانی بسیار سریع و گسترده بوده است.

در قسمت دگری از این متن اشاره شده است: رشد اربعین آن‌قدر ‌به‌سرعت رخ داده که پژوهشگران اجتماعی را غافلگیر کرده است. به‌همین دلیل هنوز ادبیات نظری و پژوهشی قابل‌توجه‌ای پیرامون این آیین پدید نیامده است. آنچه تاکنون درباره‌ی پیاده‌روی اربعین در منابع مکتوب فارسی آمده، نوعاً متونی با رویکرد تبلیغی ـ‌ ترویجی است.

 

دیگر عناوین مقالات انتشار یافته عبارتند از:  

تشیع پساصدام و پایان سندرم حسرت جغرافیای مقدس در تشیع: جامعه‌ی شیعی به‌مثابه‌ی جامعه‌‌ای در فراق /  جبار رحمانی

اربعین؛ دانسته‌ها و نادانسته‌ها: منظری اجتماعی / مهدی سلیمانیه

میزبانان اربعین / احمد شکرچی

از نهادی‌شدن آیین اربعین تا عرفی‌شدن امر قدسی / محمدرضا پویافر

حاد واقعیت ژان بودریار؛ بررسی شایعات رسانه‌ای پیرامون آیین پیاده‌روی اربعین / محسن امین

اربعینِ ایرانی: رشد تصاعدی آمار ایرانی‌ها‌ در پیاده‌روی اربعین: دلایل و پیامدها / محسن‌حسام مظاهری

 

گفتنی است کتاب «پیاده‌روی اربعین: تأملات جامعه‌‌شناختی» پنجمین کتاب از مجموعه «کتاب‌های سرو» (مطالعات فرهنگ شیعی) است که توسط نشر آرما منتشر شده است.