رضايت از سفر گردشگران ؛ محصول الگوی بهينه و اصلاحات نهادی در مناسبات گردشگر ـ شهروند عنوان  یاد داشتی است از  آرش قهرمان ، پژوهشگر گروه جامعه شناسی گردشگری پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی که تحلیلی است درباره مناسبات گردشگر - شهروند ، متن این یادداشت را در ادامه می توانید بخوانید.

بهينه نمودن مناسبات گردشگر ـ شهروند مستلزم توزيع متوازن و پايدار منافع ناشی از حضور گردشگران در مقصد زيارتی در بين ذينفعان و در قالب يک چارچوب مبادله ای عام است . در اين چارچوب، ميزان انتفاع هر بخش متناسب با هزينه کرد آن می باشد . به عبارت ديگر در سپهر يک «حکمروايي خوب»کليه دستگاههای عمومی ، دولتی و خصوصی مرتبط با زنجيره خدمات گردشگری متناسب با خدمتشان به گردشگران ، از ارزش افزوده حاصل از توسعه گردشگری در مقصد منتفع می شوند . و به همان ميزان پاسخگوی هزينه های ناشی  سياست گذاری درون بخشی خود در حوزه گردشگری هم خواهند بود .

 آسيب های اجتماعی در مناسبات گردشگر ـ شهروند پيامد اختلال در نظام مبادله ای فوق الذکر است ؛ اصلاح آن نيز بيش از آنکه ناظر به «توصيه» باشد ؛ مستلزم اصلاحات نهادی در ساختارهای منفعتی مذکور است .

بخش خصوصی يکی از ذينفعان اصلی در بازار گردشگری است که خصلتی متفرق دارد . متفرق بودن بخش های سوغات ، اقامت ، تفريحات و اوقات فراغت و.... سبب آسيب پذيری اين بخش است و رفع آن نيز مستلزم وجود بلندگويي واحد برای طرح مسائل مشترکشان است . از جمله مسائل مشترکی اين حوزه  توزيع نامتوازن گردشگران در طول سال است . خدمت جدی نهادهای دولتی به اين حوزه ، تلاش برای توزيع متوازن گردشگران در طول سال است . خصلت ويژه گردشگری مذهبی و زيارت که حاصل تلاقی تقويم شمسی و قمری است ؛ تمرکز حضور گردشگران در ايام ويژه ملی و مذهبی باعث اختلال در موازنه عرضه ـ تقاضا می شودو در نتيجه سطح خدمات به ايشان را کاهش می دهد . توزيع متوازن گردشگران به ويژه در ايام غير مذهبی به ارتقای سطح خدمات به ايشان می انجامد . همچنين افزايش الگوی سفر جمعی و کاروانی نسبت به سفرهای فردی ، همراه با تقويت نهادهای ميانجی مانند راهنمايان سفر و آزانس های مسافرتی نيز خدمات رسانی را تسهيل و قابل کنترل نموده وافزون بر روانسازی نظام مبادله ای ذينفعان ، به بهينه شدن مناسبات گردشگران با خدمات رسانان شهری می انجامد و رضايت از سفر را ارتقا می دهد .